• Weet je niet wat voor werk je wilt gaan doen? Doe dan een beroepskeuze test, bijvoorbeeld deze: beroepskeuzetest.
• Je kunt online op verschillende websites zoeken naar leuke vacatures of je kunt je inschrijven bij een uitzendbureau.
• Natuurlijk kun je ook bij een bedrijf zelf vragen naar de mogelijkheden door te bellen of er binnen te lopen.
• In een vacature staat de uitleg van de functie, punten waaraan jij moet voldoen en wat jij voor het werk krijgt aan loon. Hierop kun je solliciteren door een brief en CV te sturen. In de vacature staat vaak hoe.
• Heb je vragen over de functie? Neem dan contact op met het bedrijf of de organisatie waar je zou willen solliciteren.
• Je hoeft niet aan alle punten die genoemd worden in de vacature te voldoen, als je aan 80% voldoet kun je ook solliciteren.
• Kijk hier voor tips voor het solliciteren op je eerst baan.

Let bij solliciteren op de volgende risico’s:

• Als je via een website je CV online zet, zorg er dan voor dat er geen persoonsgegevens in je CV staan zoals je adres en telefoonnummer. Hiermee voorkom je oplichting.
• Je kunt je ook inschrijven bij een uitzendbureau. Let er op dat ook hier wat risico’s aanzitten. Je weet bijvoorbeeld niet hoe lang je werk zult hebben. Soms krijg je ook minder goede ‘arbeidsvoorwaarden’ (bijvoorbeeld minder loon, aantal vakantiedagen en reiskostenvergoeding) als je via een uitzendbureau werkt.

Het minimumloon is het minimale bedrag dat je wettelijk verdient. Het is een vast bedrag, dat per 1 januari en 1 juli van elk jaar aangepast wordt.

Onder de 15 jaar zijn er geen vastgestelde uurlonen. Loonafspraken worden dan zelf gemaakt met de werkgever. Vanaf 16 jaar geldt er wel een minimumloon.

Voor het huidige minimumloon per leeftijd kun je kijken op de website van het UWV. Kijk voor meer informatie over de regels over werken op het Ondernemersplein.

Heb je een (bij)baan? Dan gaat een deel van je loon meteen naar de Belastingdienst. Dat noemen we loonheffing. ‘Met loonheffingskorting’ krijg je korting op je belasting, waardoor je meer geld zelf over houdt.

Je regelt de loonheffingskorting via een formulier, je werkgever heeft dat vaak al voor je klaarliggen. Je vind dit formulier hier.

Heb je per ongeluk geen loonheffingskorting aangevraagd? Dan betaal je te veel belasting. Gelukkig krijg je dit terug als je belastingaangifte doet. Kijk voor meer info over belastingaangifte op de website van de Belastingdienst.

Loonheffing aanvragen in het kort:

• Heb je één baan? Vink ‘ja’ aan bij loonheffingskorting.
• Heb je meerdere banen? Vink ‘ja’ aan bij de werkgever waar je het meest verdient. Vul ‘nee’ in bij de rest. Je kunt maar bij één werkgever loonheffingskorting krijgen.
• Werk je als student veel in korte tijd? Maak dan gebruik van de studenten- en scholierenregeling.

Soms loopt het op je werk niet zoals je graag zou willen. Je ontvangt bijvoorbeeld je loon te laat of helemaal niet, het bedrijf waar je werkt gaat failliet, je wordt ontslagen of je hebt een arbeidsconflict.

Heb je hier hulp bij nodig? Je kunt bij jouw gemeente terecht bij het Juridisch Loket of bij Sociale Raadslieden. Zij kunnen je verder helpen.

Hier kun je gratis juridisch advies krijgen, vooral als je een laag inkomen hebt. Je kunt er terecht voor algemeen juridisch advies en soms ook voor persoonlijk advies.

• Je hebt nog géén recht op studiefinanciering.
• Wel kun je het volgende aanvragen:
  • Tegemoetkoming Scholieren van DUO (een maandelijkse bijdrage voor scholieren vanaf 18 jaar).

• Vanaf je 18e kun je studiefinanciering aanvragen bij DUO:
  • Basisbeurs (bedrag per maand).
  • Aanvullende beurs (afhankelijk van het inkomen van je ouders).
  • Studentenreisproduct (week of weekend OV-kaart).
  • Lening (LET OP: een lening moet je altijd terugbetalen).
• Lesgeld (vanaf 18 jaar) moet je zelf of je ouders betalen aan DUO (± €1357 per jaar).

MBO – Regels bij stoppen vóór 1 februari (niveau 3 & 4)

Stop je in je eerste studiejaar vóór 1 februari, en begin je dat studiejaar niet opnieuw met een andere opleiding? Dan wordt je prestatiebeurs van de eerste maanden omgezet in een gift. Deze regeling geldt alleen voor niveau 3 en 4. Je moet zelf op tijd je studiefinanciering en studentenreisproduct stopzetten, anders telt het langer door en moet je extra terugbetalen.

• • Niveau 1 en 2: de beurs is altijd een gift, ongeacht of je stopt of niet.
  • Niveau 3 en 4: Je moet binnen 10 jaar je diploma halen om je prestatiebeurs definitief om te zetten in een gift

Overbruggingsfinanciering (alleen voor MBO naar HBO/WO)

Dit is een regeling voor mbo-studenten die doorstromen naar het hoger onderwijs. Je kunt overbruggingsfinanciering aanvragen voor de zomermaanden (juli en augustus), als je mbo-studie is afgerond en je in september verdergaat met hbo of universiteit. Je krijgt dan nog 2 maanden studiefinanciering, zodat je in de zomer niet zonder inkomen zit. Je moet de overbruggingsfinanciering zelf actief aanvragen bij DUO.

Belangrijke tips

• Zet studiefinanciering en studentenreisproduct op tijd stop als je stopt met studeren.
• De 10-jaarsregel geldt vanaf het moment dat je voor het eerst studiefinanciering krijgt.
• Twijfel je over stoppen? Overleg eerst met DUO of een studieloopbaanadviseur – soms is uitstel slimmer dan direct stoppen.
• Regel op tijd je DigiD – die heb je nodig voor bijna alles.

• Vanaf het moment dat je een voltijdopleiding volgt, heb je recht op studiefinanciering:
  • Basisbeurs (bedrag per maand).
  • Aanvullende beurs (afhankelijk van het inkomen van je ouders).
  • Studentenreisproduct (week of weekend OV-kaart).
  • Lening (LET OP: een lening moet je altijd terugbetalen).
• Collegegeld moet betaald worden aan de instelling (± €2.530 per jaar, tarief 2024-2025).

HBO / Universiteit – Regels bij stoppen vóór 1 februari (eerstejaars)

Stop je in je eerste studiejaar vóór 1 februari, en ga je dat jaar niet verder studeren aan een andere opleiding? Dan hoef je de ontvangen prestatiebeurs van die maanden niet terug te betalen, het wordt een gift. Dit geldt ook voor het studentenreisproduct. Je moet wel zelf op tijd je studiefinanciering en studentenreisproduct stopzetten. Ga je ná 1 februari stoppen of switchen? Dan moet je de prestatiebeurs terugbetalen als je geen diploma haalt binnen 10 jaar.

Belangrijke tips

• Zet studiefinanciering en studentenreisproduct op tijd stop als je stopt met studeren.
• De 10-jaarsregel geldt vanaf het moment dat je voor het eerst studiefinanciering krijgt.
• Twijfel je over stoppen? Overleg eerst met DUO of een studieloopbaanadviseur – soms is uitstel slimmer dan direct stoppen.
• Regel op tijd je DigiD – die heb je nodig voor bijna alles.

Als je studiefinanciering aanvraagt (voor MBO, HBO of universiteit), kijkt DUO of je thuiswonend of uitwonend bent. Dat maakt uit voor de hoogte van je basisbeurs en soms ook de aanvullende beurs. Hier de verschillen:

Thuiswonend

• Je woont nog bij je ouders of verzorgers.
• Je krijgt een lagere basisbeurs.
• DUO gaat ervan uit dat je minder kosten hebt (geen huur, geen volledige boodschappen etc.).

Uitwonend

• Je woont op jezelf, dus niet meer bij je ouders.
• Je krijgt een hogere basisbeurs (want je hebt meer kosten zoals huur en boodschappen).
• DUO kan je adres checken, dus je moet echt ergens anders staan ingeschreven (en er ook echt wonen!).

Let op: Ga je op kamers, maar ben je nog niet officieel uitgeschreven bij je ouders in de Basisregistratie Personen (BRP)? Dan ziet DUO je nog steeds als thuiswonend!

Wil je de precieze bedragen weten? Die verschillen per jaar en opleiding, maar vind je altijd terug op duo.nl.